Paleo Superfood: Lever

Paleo superfood: Lever – waarom is het zo gezond en zo krijg je het gemakkelijk binnen

Paleo Superfood: Lever

Wie zich een beetje verdiept in het Paleo voedingspatroon komt al snel orgaanvlees tegen. En dan met name lever. Ja, lever is echt ontzettend gezond. Ik ben de laatste die dat zal ontkennen. Maar ik geef daarbij ook heel eerlijk toe dat ik het lastig vind om er voldoende van binnen te krijgen vanuit mijn normale voeding. In dit artikel leg ik je uit waarom lever zo gezond is en hoe je het gemakkelijk binnen krijgt. Lever is met recht een superfood!

Waarom is lever zo gezond?

Wanneer je Paleo eet ben je natuurlijk volop bezig met het binnen krijgen van voldoende vitaminen, mineralen en andere voedingsstoffen. Alles om je lichaam zo optimaal mogelijk te laten functioneren. Zodat jij goed in je vel zit, jezelf energiek voelt en je gezondheidsklachten op latere leeftijd voorkomt. Gezond oud worden willen we tenslotte allemaal. Maar wanneer je aan vitaminen en mineralen denkt, denken de meeste mensen voornamelijk aan groenten en fruit. Niet ten onrechte overigens, want groenten en fruit vormen een heel belangrijk onderdeel van een gezond voedingspatroon. Wist je echter dat lever nog heel veel meer voedingsstoffen bevat? Ook wanneer je er maar een klein beetje van eet.

In lever vind je bijvoorbeeld ontzettend veel vitamine A en verschillende B vitaminen (B2, B3, B5, B6 en B12). Maar ook folaat, choline, koper, selenium, fosfor en ijzer. Voedingsstoffen die je inderdaad ook in plantaardige voeding vindt, alleen dan wel in een minder goed opneembare vorm.

Lever in het lichaam

Hierboven noemde ik al een behoorlijke lijst van voedingstoffen die je in lever vindt. De effecten daarvan in het lichaam zijn dan ook talrijk. Vitamine A is bijvoorbeeld heel belangrijk voor je gezichtsvermogen. Maar ook voor de vruchtbaarheid en een gezonde celdeling. De B vitaminen spelen een belangrijke rol in neurologische processen en hebben daarmee ook invloed op je hersenfunctie. Kun je je goed concentreren of niet, en hoe is je humeur. Ook je immuunsysteem, energieproductie en spijsvertering hebben baat bij voldoende B vitamines. Voel je je dus regelmatig vermoeid? Dan kan het eten van lever je helpen om voedingsstoffen aan te vullen die nodig zijn voor energieproductie.

Laten we koper en ijzer trouwens niet vergeten, welke belangrijk zijn bij een gezonde schildklierfunctie. Het grote voordeel is dat je ijzer uit dierlijke producten, zoals lever, gemakkelijker op kunt nemen en gebruiken in het lichaam. Deze vorm van ijzer is namelijk aanzienlijk anders dan het ijzer wat je bijvoorbeeld in spinazie vindt en voor het lichaam maakt dat een wezenlijk verschil in de bruikbaarheid ervan. IJzer is dus niet zomaar ijzer. Ik vraag me trouwens wel een beetje af hoe sterk Popeye geweest zou zijn als hij lever zou eten in plaats van blikken spinazie!

Minder vlees, meer effect

Wie mijn website al een tijdje volgt weet dat ik alles behalve vegetarisch ben. Ik ben er echter wel voorstander van om bewust om te gaan met het eten van vlees (het is niet voor niets dat ik mijn vlees alléén bij de Woeste Grond koop, vanwege het gezonde leven wat deze dieren achter de rug hebben). Ik eet liever minder vlees maar dan wel van goede kwaliteit. Hoe beter de kwaliteit van het vlees wat je eet, des te meer voedingsstoffen het bevat en hoe minder je er dus van nodig hebt. Op die manier is het eten van vlees een mindere belasting voor je lichaam én een mindere belasting voor het milieu.

Bewuste vleesconsumptie

Orgaanvlees hoort voor mij ook bij een bewuste vleesconsumptie. Voornamelijk vanwege de dichtheid van voedingsstoffen die je hierin vindt, maar ook zeker omdat het ontzettend zonde is om een deel van een dier verloren te laten gaan. Een koe hoeft niet te sterven zodat wij de biefstukken kunnen eten. Wanneer er een dier dood wordt gemaakt is het onze taak als consument om er zo veel mogelijk van te gebruiken. Zodat het leven van dat dier niet voor niets is geweest. Dus de botten, het stoofvlees, het gehakt, de organen (hart, nieren, lever, enzovoorts), het vet én als laatste het kleine beetje biefstuk wat eraan zit.

Leef ik dat ook altijd na? Nee, ik eet minder orgaanvlees dan ik me voorneem, dat geef ik eerlijk toe. Echt heel lekker vind ik het niet. Al ben ik dol op wat lever op zijn tijd en ook hart is prima van smaak, net als rundertong trouwens. Daarom ben ik erg blij dat er bedrijven zijn die lever drogen en capsuleren zodat ik het toch gemakkelijk kan eten.

Lever eten tijdens de zwangerschap

Lever tijdens de zwangerschap

Het eten van lever tijdens de zwangerschap wordt over het algemeen afgeraden, iets wat ik ontzettend jammer vind. Het is inderdaad zo dat het eten van teveel vitamine A niet gezond is voor jou en voor je baby, maar dat betekent niet dat je helemaal geen lever kunt eten. Zoals je hierboven al kon lezen is vitamine A ontzettend belangrijk bij de vruchtbaarheid – het is onder andere belangrijk voor het vormen van slijmvliezen (dus ook het baarmoederslijmvlies!) en speelt een grote rol bij het reguleren van een gezonde celdeling. Ook dat laatste is natuurlijk vooral van belang bij een baby die zich volop aan het ontwikkelen is.

Het is dus niet zozeer belangrijk om te zorgen dat je niet teveel vitamine A binnen krijgt tijdens de zwangerschap, maar ook dat je juist voldoende vitamine A binnen krijgt in deze periode. Teveel vitamine A kan namelijk voor afwijkingen van je kindje zorgen, maar te weinig vitamine A kan dat ook veroorzaken. Het eten van een gemiddelde hoeveelheid lever tijdens de zwangerschap kan daarbij geen kwaad en zal niet leiden tot toxische hoeveelheden. Let echter wel op bij het gebruik van voedingssupplementen tijdens de zwangerschap die vitamine A bevatten en je daarnaast ook nog lever eet.

Hoeveel vitamine A is teveel?

De ADH van vitamine A ligt tegen de 8000 IU aan – dit is dus 100% van de ADH zoals je kunt zien op bijvoorbeeld een potje multivitamine. Wetenschappelijk onderzoek heeft echter aangetoond dat een consumptie van minder dan 25.000 IU vitamine A per dag, specifiek bij zwangere vrouwen, geen problemen veroorzaakt. Dat is meer dan 3x de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.

Wanneer je bijvoorbeeld vanuit een multivitamine 100% van de ADH aan vitamine A binnen krijgt en je daarnaast nog ongeveer 100 gram lever per dag eet (is er nog steeds niets aan de hand.

Andere redenen om lever tijdens de zwangerschap te eten

Natuurlijk zijn alle B vitaminen, folaat en choline van groot belangrijk voor het ontwikkeling van een gezond kind. Stoffen die je stuk voor stuk in lever vindt. Maar als je nog een extra reden nodig hebt om lever te eten tijdens de zwangerschap, denk dan eens aan ijzer. Het is niet voor niets dat het ijzergehalte wordt getest bij iedere zwangere vrouw en een tekort hieraan komt regelmatig voor. Als zwangere vrouw heb je meer ijzer nodig dan normaal. Je bloedvolume neemt tenslotte enorm toe tijdens de zwangerschap en zonder voldoende ijzer kun je niet genoeg zuurstof transporteren. Daardoor kun je tijdens de zwangerschap bijvoorbeeld extra vermoeid zijn.

Is lever niet toxisch?

De meest voorkomende misvatting over lever is dat het toxische stoffen zou bevatten. Aangezien dit orgaan een ontzettend belangrijke rol speelt in de ontgifting (zowel bij mensen als bij dieren) wordt er vaak gedacht dat de lever deze stoffen ook opslaat. Dat is gelukkig niet waar. De lever ontgift inderdaad maar scheidt deze toxines vervolgens ook weer uit – via de urine of ze worden opgeslagen in vetvoorraden. Niet in de lever zelf.

Kwaliteit van lever

Je kunt natuurlijk naar de supermarkt gaan en een bakje kippenlever halen. Daarmee doe je echter lang niet zoveel voor je gezondheid als wanneer je het van echt goede kwaliteit eet. Net zoals bij het spiervlees van dieren trouwens. Dieren die een goed leven hebben gehad waarbij ze niet behandeld zijn met medicatie of antibiotica én welke hun natuurlijke voedingspatroon hebben kunnen volgen, zijn pas echt gezonde dieren. Zo bevat de lever van deze dieren aanzienlijk meer voedingsstoffen in betere verhoudingen dan die van dieren die hun hele leven op stal hebben gestaan.

Ga ook wat lever betreft dus altijd voor grasgevoerd.

Paleo Superfood: Lever

Zo eet je gemakkelijk voldoende lever

Ben je al overtuigd om toch eens vaker met lever aan de slag te gaan? Er zijn heel veel manieren om dit binnen te krijgen. Qua smaak zijn kippenlevers het minst heftig en het meest gemakkelijk te bereiden. Ze zijn ideaal om de smaak een beetje te leren kennen. Je kunt deze levertjes opbakken met wat spek en ui, en lekkere kruiden zoals tijm en oregano. Wanneer je daar niet zo van houdt dan kun je er ook je eigen paté van maken door de levertjes eerst te bakken (spek, ui en knoflook zijn nog steeds aanraders om erbij te doen) en ze vervolgens te pureren met een beetje kokosolie en kokosmelk. Dit laat je opstijven in de koelkast en vervolgens kun je het eten bij zelfgemaakte crackers.

Vervolgens zou ik runderlever aanraden. Als je het aandurft kun je natuurlijk een stuk lever kopen en hiermee aan de slag gaan in de keuken. Je kunt het bakken in de pan, tot gehakt vermalen en in hamburgers verwerken of volgens bovenstaand recept tot paté verwerken. Deze runderleverkoekjes zijn trouwens ook erg lekker. Al kan ik me zo voorstellen dat het niet iedereen aanspreekt om met zo’n lever aan de slag te gaan (inclusief ikzelf).

Daarom koop ik af en toe gehakt met lever erdoor, of ik ga voor biologische runderleverworst. Daarin is de leversmaak niet té overheersend maar krijg je toch alle voedingstoffen eruit binnen.

Rendierlever Rein Styrke

Lever als supplement

Ben je, net als ik, niet zo heel dol op het eten van lever maar wil je wel graag al die voedingsstoffen binnen krijgen? Dan zijn capsules met gedroogde lever een ideale uitkomst. Ikzelf gebruik daarom dagelijks de levercapsules van Rein Styrke. Deze bevatten gedroogde en verpoederde lever van grasgevoerde wilde rendieren uit het noorden van Noorwegen  (Lapland!). Veel puurder kan het niet.

Het grote voordeel vind ik dat dit een Europees product is. Geen lange productieketen dus en geen grote CO2 afdruk. Daarnaast is het bedrijf Rein Styrke een lokale onderneming en relatief klein, op die manier houden ze controle over het volledige productieproces en kunnen ze een hoge kwaliteit garanderen.

De capsules zijn dan ook vrij van herbiciden, pesticiden, fungiciden, antibiotica of steroïden. Daarnaast worden ze gecontroleerd op samenstelling en op de aanwezigheid van zware metalen, zodat jij je daar geen zorgen om hoeft te maken.

Bijkomend voordeel is dat je dus niet met lever aan de slag hoeft te gaan in de keuken en je altijd verzekerd bent van de beste kwaliteit. Daar doe ik het voor.

 

Dit artikel is mogelijk gemaakt door Ergomax. Meer Paleo proof producten vind je op hun website.

 

Comments 8

  1. Hoi Marinka
    Ikzelf ben dòl op kabeljauwlever. Heerlijk op een zadencracker. Smelt op je tong!
    Zitten daar ook zulke goeie dingen in?

    1. Kabeljauwlever is ook prima voor zover wij weten 🙂 Zolang het van wild gevangen kabeljauw is, maar dat is vaak wel het geval.

  2. Je hoort vaak dat je lever maar 1x p.w en portie (ik ga even uit van 100 gram) mag eten terwijl je in de AIP community wel mensen ziet die het juist meerdere keren per week adviseren.
    Wat is nu de waarheid?

  3. Heel fijn artikel, twijfel soms ook wel of ik wel zoveel lever mag eten maar dat is dus helemaal niet zo erg 🙂 Ik vind runderlever trouwens veel lekkerder dan kippenlever, heeft voor mij meer een spiervlees structuur. In paté is het natuurlijk het lekkerst!

  4. Ik zit kippenlever op dit moment rauw te eten. Met een schaar knip ik stukjes af, gaat veel beter dan met een mes. De smaak is zo zacht en is totaal niet vies. Als ik het opbak wel aardig sterk en minder lekker.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.