Afvallen met paleo

Afvallen met Paleo

Afvallen met paleo

Afvallen, het is voor veel mensen een thema wat hun leven min of meer beheerst. Elke ochtend weer voor de spiegel staan of op de weegschaal natuurlijk, die ene broek die net te strak zit. Onzekerheid wat anderen van je denken. Onzekerheid bij wat je eet – is deze maaltijd wel goed voor me, word ik hier niet dik van? Een obsessie die ervoor zorgt dat je urenlang op Google rondsurft om het nieuwste dieet te vinden, eentje die nu écht gaat werken. Je speurt de tijdschriftenrekken af in de winkels en hebt een flinke collectie dieetboeken in huis.

Tot je ineens bij Paleo uitkomt.

Je leest de succesverhalen en denkt ‘hee, hiermee zijn mensen die zonder honger of al teveel moeite spontaan afvallen, dat wil ik ook’. De maaltijden zien er nog lekker uit ook, je ziet bananenbrood en andere lekkernijen voorbij komen en je begint er over na te denken om dit te gaan proberen.

Voor je verder gaat wil ik je eerst uit een illusie helpen. Paleo is geen dieet.

Nu we dat uit de lucht hebben geholpen, zal ik eerst wat meer uitleg over dit artikel geven. Het is namelijk nogal een lap tekst. Lees in ieder geval het gedeelte over de ‘dieet mindset’, en voel je vrij om te springen tussen de volgende delen. Onderin vind je andere redenen waarom afvallen met Paleo niet lukt, en waarom sommige mensen juist teveel afvallen. Of kijk alleen onderstaand filmpje als je niet alles wilt lezen 😉

De dieet mindset

Wat je online ook leest, welke verhalen je ook langs ziet komen. Paleo is geen dieet. Dat is het nooit geweest en zal het ook nooit worden, ook niet voor jou. Die voor- en na foto’s zien er natuurlijk hartstikke aantrekkelijk uit en de marketingboodschappen eromheen klinken als muziek in de oren: “Wil jij nu eindelijk wél die 10 kilo afvallen? Eet dan Paleo.” Als ik eerlijk ben schaam ik me er een beetje voor dat Paleo zo in de markt wordt gezet door anderen. Ik vind het niet oké en niet acceptabel. Ik weiger daar aan mee te doen. Natuurlijk kun je afvallen met Paleo, maar alleen met de juiste insteek, en er zijn ook mensen die niet afvallen met Paleo en er zijn de ‘vals positieve Paleo-ers‘. Afvallen is simpelweg niet het doel van dit voedingspatroon of van deze levensstijl.

Begrip heb ik er echter wel voor, want mensen willen horen wat ze willen horen. Of tenminste, wat ze denken dat ze willen. Mensen denken dat ze een nieuw dieet nodig hebben om te kunnen afvallen. Een dieet verkopen levert ook nog eens geld op. Dus één en één is twee, oftewel je hebt een simpel recept gevonden om je inkomen te verdienen door Paleo als dieet te verkopen.

Het is echter te simpel om te denken dat iemand die ergens onder valse voorwendselen aan is begonnen daar gezonder uit gaat komen.

Gezond of ongezond

Wanneer je Paleo als dieet aangaat dan zal je jouw manier van eten en hoe je in het leven staat benaderen als dieet. Kortom: je ziet bepaalde voeding als ‘goed’ of juist als ‘slecht’. Je vindt jezelf ‘slecht’ of ‘ongezond’ wanneer je iets eet wat je beschouwt als dikmakend, of wat niet binnen de richtlijnen van jouw dieet past. Nog steeds sta je vaak gefrustreerd op de weegschaal.

Je vindt jezelf waarschijnlijk nog steeds niet goed genoeg zoals je bent (wie heeft eigenlijk bepaald dat jij een bepaald gewicht moet hebben? Jijzelf, of toch niet?). En je geniet nog steeds niet volop van het leven omdat voeding óók onderdeel uitmaakt van genot en plezier en je jezelf dat vaak ontzegt. Ik heb trouwens ook het vermoeden dat je jezelf dwingt om te gaan sporten als je het gevoel hebt dat je teveel hebt gegeten, of je eet de volgende dag gewoon te weinig.

Klinkt dat herkenbaar? Dan wordt het nu waarschijnlijk een stuk duidelijker waarom het niet handig is om een nieuw voedingspatroon als dieet te gaan beschouwen.

Afvallen met paleo

Werkt Paleo als je het als dieet ziet?

Natuurlijk snap ik ook dat het heel moeilijk is om je dieet mindset zomaar even aan de kant te zetten. Iets wat je al jaren (krampachtig) vast hebt gehouden en keer op keer hebt geprobeerd, laat je niet zomaar los. Het is als een relatie waarvan je weet dat deze niet goed voor je is, maar je blijft toch bij elkaar. Sterker nog, het schijnt zo te zijn dat mensen liever hun relatie verbreken dan hun eetgewoontes veranderen. Kun je nagaan wat een impact dit heeft!

Alleen, hoeveel zin heeft het om een strategie die je al zó ongelofelijk vaak hebt geprobeerd en die blijkbaar niet voor je werkt te blijven gebruiken? Je bent niet voor niets voor de zoveelste keer op zoek gegaan naar een dieet. Als diëten zouden werken dan was je de eerste keer al afgevallen en hoefde je daarna nooit meer op dieet. Maar dat is niet gebeurd. Het werkte niet, of de kilo’s kwamen er niet terug aan. Ik vermoed dat je jezelf daar de schuld van hebt gegeven, en dat vind ik ontzettend jammer. Het is niet jouw schuld dat een dieet niet werkt, diëten werken gewoon niet.

Zo werkt Paleo ook niet voor je om op een gezonde manier af te vallen, en op gewicht te blijven, wanneer je het als dieet ziet. Zo. Daar is ‘ie, de grote boodschap.

Kun je wel afvallen met Paleo?

Kun je afvallen met Paleo? JA! Zeker. Paleo is een ontzettend mooie manier om het zelfgenezend vermogen van je lichaam te ondersteunen. Om je lichaam te voorzien van alle voedingsstoffen die het nodig heeft, om je darmflora te ondersteunen en te versterken en om je immuunsysteem een enorme boost te geven terwijl je chronische laaggradige ontstekingen vermindert. Dat kan wonderen doen voor je hormoonhuishouding, je stemming en je energieniveau (zie ook mijn eigen verhaal). Bovendien leer je je lichaam vet te verbranden wanneer je Paleo gaat eten, en heb je dus veel minder last van suikerdips, cravings, mood swings én maak je het je lichaam een stuk makkelijker om af te vallen.

Een voorwaarde voor deze verbeterde balans in je lichaam is dat er geen sprake is van teveel stress. Vandaar dat Paleo niet alleen een manier van eten is, maar ook een lifestyle. Bronnen van stress zijn er natuurlijk genoeg, ik denk dat we er allemaal wel een handjevol op kunnen noemen. Je baan die je niet zo leuk vindt, wrijving met een collega, weinig slaap, wisselende werkdiensten, je relatie die even niet zo lekker loopt. Of ook teveel sporten, niet in contact staan met jezelf en je eigen behoeften, ziekte van jezelf of van naasten (mantelzorg is ook een grote stressor). Maar denk ook aan onverwerkte trauma’s, social media en een negatief zelfbeeld.

Negatief zelfbeeld

Ik kan echt uren praten over al deze stressoren maar vandaag ga ik alleen in op de laatste. Een negatief zelfbeeld. Dit is één van de meest onderschatte bronnen van stress, die een enorme impact heeft op je lichaam. Lichaam en geest zijn één, beide beïnvloeden elkaar en kunnen geweldig goed samenwerken als een perfect functionerend geheel. Je zou bijna denken dat de natuur het zo heeft bedoeld… 😉

Maar wat doen we als mensen? We vertellen onszelf constant dat we niet goed genoeg zijn. Negatieve gedachten zoals “Ik kan dit toch niet”, “Ik ben te dik”, “Deze kleding staat mij niet, ook al vind ik het nog zo mooi”, “Ik ben te oud voor die activiteit die ik zo leuk vind”, “Mijn neus is te groot”, “Ik ben slecht als ik dit eet”, “Ik ben zwak”, “Ik heb geen zelfbeheersing” en zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik denk dat jij ook nog wel heel wat voorbeelden kunt bedenken.

Je lichaam v.s. geest

Het gevolg van die negatieve gedachten: je lichaam functioneert minder goed. Hoe kunnen lichaam en geest tenslotte goed samenwerken als alle signalen van het lichaam worden veroordeeld voor een negatief stemmetje? Hoe denk je dat je lichaam af gaat vallen en meer vet gaat verbranden, wanneer het steeds af wordt gekeurd met negatieve energie? Alles draait om energie. Niet alleen in de vorm waarin je het binnen krijgt vanuit voeding, maar ook vanuit gedachten.

Als dit zweverig voor je klinkt heb ik denk ik een goed voorbeeld voor je. Dit heb je ongetwijfeld regelmatig mee gemaakt. Je hebt van die mensen waar je een gesprek mee hebt, en je je na afloop echt heel erg goed voelt, alsof je veel meer energie hebt. En dan zijn er van die mensen waarbij je, na een net zo lang durend gesprek, jezelf compleet leeggezogen voelt alsof je echt moet gaan slapen.

Vergelijk dat met je lichaam en de manier waarop jij erover denkt. Heb je een goed gesprek gehad met je lijf, dan voel je je energiek, dan stroomt alles lekker door. Denk je negatief over jezelf dan word je moe en stagneert de boel.

Je innerlijke saboteur

Op die manier kun je eigenlijk veel controle uitoefenen over je ‘innerlijke saboteur’, zoals hij of zij ook wel wordt genoemd. Hij is niet altijd fijn, maar die saboteur houdt je wel alert, hij zorgt ervoor dat je de hele tijd nagaat of je wel echt de voor jou beste stappen zet. Het is echter een keuze om je leven er door te laten leiden (of zal ik zeggen: lijden?). Dat negatieve stemmetje is irritant en overheersend, maar het is aan jou de keuze wat je er mee doet. Je kunt er ook voor kiezen jezelf te vertellen dat je niet te dik bent, dat je iets wel kunt en dat je zeker niet zwak bent wanneer je iets eet wat je niet als gezond beschouwt.

Het vereist oefening om hier goed mee om te gaan, maar het resultaat is des te groter én blijvend.

Afvallen met paleo

Waarom afvallen met Paleo niet lukt

Bovenstaande over de dieet mindset en een negatief zelfbeeld heeft enorm veel invloed op je lichaam en of je gewicht gaat verliezen wanneer je Paleo eet (of met andere voedingspatronen). Wanneer het op Paleo specifiek aankomt zijn er echter nog meer redenen waarom het afvallen voor veel mensen niet wil lukken. Onderstaand lijstje somt de meest voorkomende oorzaken op.

  • Je eet te perfectionistisch Paleo
  • Je eet juist niet Paleo genoeg
  • Teveel ‘Paleo baksels’ op de verkeerde momenten
  • Je eet te weinig
  • Je eet teveel
  • De spijsvertering verloopt niet optimaal
  • Je bent bang voor vetten of andere voedingsmiddelen

Je eet te perfectionistisch Paleo

Meer is beter, perfect is pas goed genoeg. Wanneer je op die manier in het leven staat is de kans groot dat je ook Paleo zeer strikt op gaat pakken. Een portie moet op een bepaalde manier samengesteld zijn, je wijkt nagenoeg niet af van recepten. Wanneer je iets leest over een bepaald ingrediënt ban je ook dat het liefste helemaal uit en de meeste restaurants mijd je omdat ze daar ‘toch niks kunnen maken wat echt gezond is’.

Het gevolg? Je geniet waarschijnlijk niet echt meer van je eten – geen voldoening na een maaltijd is voor je lijf alsof je niet echt hebt gegeten, je raakt in stressmodus, slaat extra vet op en vertraagt je stofwisseling. Daarnaast is de kans groot dat je Paleo zó strikt oppakt dat het eigenlijk niet echt meer een gezond, gevarieerd dieet is geworden waardoor je niet genoeg verschillende voedingsstoffen binnen krijgt. Loslaten is dus belangrijk, leer weer genieten en wees niet zo streng voor jezelf. Luister naar je lichaam én je mentale behoeften.

Je eet niet Paleo genoeg

Zeggen dat je Paleo eet en vervolgens 3x in de week friet gaan halen, tussen de middag toch telkens een broodje eten (‘het kwam me niet uit om een lunch te maken’) en ’s avonds mee snaaien van de koekjes van je partner… Dat is niet zo Paleo hé? En daarmee heb je het voedingspatroon dus geen eerlijke kans gegeven.

De oplossing is vrij simpel: wees eerlijk tegen jezelf. Eet eerst eens 30 dagen echt helemaal Paleo (mijn boek Eet Paleo in 7 Stappen kan je daarbij helpen) en bepaal dan of die frietjes, broodjes en koekjes wel of niet voor je werken.

Afvallen met paleo

Teveel Paleo baksels op de verkeerde momenten

Een andere veel voorkomende valkuil, waar ik zelf ook grandioos in ben getrapt, is het eten van teveel Paleo baksels op de verkeerde momenten. Want ja, Paleo is gezond. Dus Paleo taart is ook gezond. Dus Paleo taart kun je eten als ontbijt. Toch? Ehm, nee, helaas werkt dat niet zo. Paleo taart is nog steeds taart. Daarmee is het nog steeds een voor je smaakpapillen zeer aantrekkelijke combinatie van suikers en vetten, en dus ook een feest voor je suikerverslaving.

Een Paleo basismaaltijd bestaat niet uit meelsoorten of heel veel noten met een beetje fruit, redelijk wat honing of ahornsiroop en cacao en meer kokosolie dan waarin je je maaltijd zou bakken. Daarnaast bevat dit aanzienlijk minder voedingsstoffen dan een maaltijd met groenten en proteïnen (vlees, vis, eieren). Dat geldt overigens ook voor Paleo brood.

Kortom: laat de Paleo baksels voor wat ze zijn. Traktaties. Voor de speciale momenten, iets wat je misschien een of twee keer per week eet.

De rest van de tijd eet je Paleo basismaaltijden die opgebouwd zijn uit veel groenten, een portie vlees, vis of eieren én gezonde vetten. Meer lezen over omgaan met Paleo baksels doe je hier.

Je eet te weinig

Aansluitend op de dieet mindset die ik hierboven heb omschreven, is een van de valkuilen dat je te weinig eet. Aangezien Paleo geen dieet is, hoef je het ook niet als zodanig te beschouwen. Je mag weer leren vertrouwen in je lichaam, de signalen die het afgeeft en de tijd die het nodig heeft om weer in balans te komen. Iemand die al heel lang op dieet is eet waarschijnlijk al een hele tijd te weinig en het lichaam zal de spijsvertering als het ware opnieuw op moeten starten. Dit zijn de personen die in het begin een beetje aankomen wanneer ze Paleo gaan eten.

Hun natuurlijke reactie is dat ze daardoor juist minder gaan eten, maar daardoor wil het afvallen nog steeds niet lukken. De verklaring hiervoor is dat het lichaam nog steeds in een stressreactie zit. Je lichaam is bang dat het altijd voeding tekort zal komen omdat het dat al zo lang heeft en slaat alles wat het binnen krijgt dus op als reserve. Door het lichaam te laten zien dat het nu wél voldoende voedingsstoffen binnen krijgt kan het eerst even ‘bijkomen’, voedingsstoffen aanvullen en daarna pas de balans herstellen.

Geduld en vertrouwen zijn hierbij belangrijk. Luister naar je hongergevoel en eet wanneer je lichaam er om vraagt.

Wie echter juist veel aankomt met Paleo raad ik aan het advies van een arts, orthomoleculair therapeut of kPNI therapeut in te winnen. Zij kunnen kijken naar lichamelijke oorzaken hiervoor.

Je eet teveel

Deze reden spreekt denk ik het meest voor zich, door teveel te eten kom je aan. De grote vraag is echter wat ‘teveel eten’ precies is. Teveel eten is wanneer je meer eet dan waar je lichaam om vraagt. Wanneer je de signalen die je lichaam afgeeft dat je vol zit negeert en door blijft eten. Het klinkt volkomen onlogisch om dit te doen, maar het komt vaak voor. De reden hiervoor is vaak een vorm van stress. Door jezelf echt helemaal vol te eten, kan je lichaam op een gegeven moment niet anders dan in een ontspannen toestand raken. De druk op de maag is te groot, er moet nu spijsvertering plaatsvinden en dat kan je lichaam alléén in ontspannen toestand.

Wanneer je jezelf aan hebt geleerd dat dit voor jou de manier is om te ontspannen (en dat is vaak een onbewust proces) is het logisch dat je jezelf vaak te vol eet. Je kunt dit eigenlijk alleen oplossen door de bron van jouw stress aan te pakken, en andere manieren om te ontspannen aan te leren.

Snaaigedrag en te snel eten

Een andere reden waarom je teveel eet kan zijn: snaaigedrag. Het is allemaal zo lekker dus ik neem nog iets. Ook daar kan het echt helpen om jezelf te leren ontspannen. Wanneer je iets doet wat je leuk vindt heb je waarschijnlijk minder vaak trek dan wanneer je van hot naar her rent en 101 taken op je to-do lijst hebt. Daarnaast helpt het om de keren dat je snaait daar heel erg bewust van te zijn. Spreek bijvoorbeeld met jezelf af dat het prima is om iets te snaaien, maar alleen als je er een momentje van maakt. Ga dus ergens zitten waar je niet afgeleid wordt, neem een volledige portie van dat wat je wilt eten, ruik eraan, kauw rustig, neem de smaken in je op.

Je komt er dan óf achter dat je echt wel honger had, of dat je helemaal niet zo’n trek hebt. Of dat je dat wat je eet misschien niet eens lekker vindt.

Als laatste is te snel eten ook een belangrijke reden waarom je teveel kunt eten. Door jezelf niet bewust te zijn van wat je eet heeft je lichaam het idee dat het niet echt heeft gegeten. Het gevolg: je wil nog meer, en meer. Eet dus bewust. Laat jezelf niet afleiden door telefoon, TV of computer tijdens het eten. Kauw rustig en neem de smaken in je op.

De spijsvertering verloopt niet optimaal

Een goed lopende spijsvertering is een belangrijke voorwaarde om af te kunnen vallen. In de eerste plaats is het zaak om de darmflora op orde te hebben – deze beïnvloedt ontzettend veel processen in het lichaam. Niet voor niets wordt dit het ‘tweede brein’ genoemd. Zo heeft de darmflora invloed op het immuunsysteem, je stemming, ontstekingsprocessen en hoeveel vet je lichaam opslaat.

Dat is nogal wat!

Je kunt je darmflora onder andere beïnvloeden met hetgeen je eet, maar ook met hoe je eet. In een omgeving met veel suikers leven andere bacteriën dan in een omgeving waarin veel groenten, proteïnen en vetten voorkomen. Zo is de samenstelling van je darmflora in beide gevallen anders. Met een Paleo voedingspatroon zet je in ieder geval een mooie stap richting een gezondere darmflora, eentje die bij je lichaam past. Echter, de manier waarop je eet heeft hier ook weer veel invloed op.

De weg van de spijsvertering

De spijsvertering begint namelijk al in de mond, bij het kauwen van je maaltijd. Door goed te kauwen op je eten wordt het eten alvast voorverteerd en krijgt de maag al een idee van hetgeen er aan zit te komen. De maag reageert hierop door de juiste enzymen aan te maken en door de zuurtegraad van de maag op peil te brengen. De zure, verder verteerde maaginhoud komt vervolgens in de twaalfvingerige darm waar de alvleesklier de zuren neutraliseren en gal toe wordt gevoegd om vetten te kunnen verteren. Daarna komt alles in de dunne darm, vervolgens in de dikke darm en daarna zie je de restanten terug in het toilet. De voedingsstoffen heb je (als het goed is) zo veel mogelijk opgenomen in je lichaam.

Kauw je echter niet goed, of eet je te snel, dan kan de spijsvertering simpelweg niet optimaal verlopen. Het eten komt dan niet voldoende verteerd op de juiste plekken aan. Waardoor uiteindelijk de pH op verschillende plaatsen in de darm verandert en er een disbalans in de darmflora ontstaat. Je eten goed kauwen is dus echt heel, heel erg belangrijk.

Heb je vaak antibiotica gehad, of heb je geen borstvoeding gehad, dan kan het zijn dat je darmflora van zichzelf al verstoord is. Dit is lastig op te lossen met voeding alleen. In dat geval raad ik je ook aan om naar een orthomoleculair therapeut of kPNI therapeut te gaan, zo iemand kan je hierbij helpen.

Je bent bang voor vetten of andere voedingsmiddelen

Binnen de mind body eating of de psychologie van het eten noemen we dit ‘toxic nutritional beliefs’. Oftewel, bepaalde opvattingen die je over voeding hebt zijn niet waar en zorgen daardoor voor een conflict in je lichaam. Het is niet zo gek dat deze opvattingen vaak voorkomen, er wordt keer op keer wel weer een ander voedingsmiddel in een negatief daglicht gesteld. Wetenschappelijke onderzoeken worden aangehaald, en jaren laten worden diezelfde onderzoeken keihard onderuit gehaald. Kijk maar naar vet. Er is zo lang gezegd dat vet ongezond is en je er zo min mogelijk van moest eten, maar wat blijkt nu, vet is eigenlijk wél heel gezond en eigenlijk van levensbelang.

Tsja, dat strookt niet helemaal met elkaar.

Om die reden vind ik het zo belangrijk dat we leren naar ons lichaam te luisteren. Dan weet je zelf wat wel en wat niet goed voor je is, en maakt het niet zo veel meer uit wat anderen er van zeggen. Niet dat onderzoeken niet belangrijk zijn, maar het is belangrijk dit ook te kunnen nuanceren. Voor ieder onderzoek wat A bewijst, is wel weer een ander onderzoek waar het tegendeel uitkomt.

Stress = overleven

In het geval van vetten kun je nu misschien wel hebben gelezen dat het oké is om vet te eten, maar wanneer je vanbinnen nog steeds gelooft dat vet toch echt slecht is. Dan zul je iedere keer dat je iets met vet eet een stressreactie opwekken in je eigen lichaam. Die stressreactie (en vaak ook een immuunrespons) kan voor veel vervelende reactie in je lichaam zorgen; onverklaarbare overgevoeligheden, vermoeidheid na het eten, stemmingswisselingen, hoofdpijn… En je raadt het al, in zo’n geval heeft het lichaam géén zin om afstand te doen van vetreserves. Een stressreactie is tenslotte een overlevingssituatie voor je lichaam, het wil alle reserves behouden om te kunnen overleven.

Hetzelfde geldt uiteraard bij een angst voor koolhydraten, of wanneer je iets met suiker eet.

Afvallen met paleo

Wanneer het afvallen te snel gaat

Ja, ook dat komt voor en kan een heel oncomfortabele situatie teweeg brengen. Kortom; het is in dat geval zaak om een beetje aan te komen. Hoe je dat doet, lees je in dit artikel.

Let wel; mensen met ondergewicht komen vaak juist aan wanneer ze Paleo gaan eten. Het is een natuurlijk proces, je lichaam komt in balans. Uiteraard is ook dit afhankelijk van de reden van je ondergewicht. Zoek in het geval van een eetstoornis altijd professionele hulp.

Comments 1

  1. Hallo Marinus, toch maar weer eens wat schrijven.
    Ik ben een paar jaar geleden erg enthousiast aan paleis begonnen, behalve ’s morgens at ik fjord knackebrod (Wat helaas nu niet meer in mijn supermarkt te koop is) . Ik viel af en voelde me lekker, ik vind de recepten heerlijk, maar o wat veel dingen die ik niet kende, die ik hier in mijn dorp niet kan kopen (geen toko) of veel te duur zijn. Dat maakt het wel moeilijk, ik weet dat je online kunt bestellen maar dat is weer zo’n omschakeling voor mij. Na ongeveer een half jaar viel ik niets meer af en toen na een vakantie kon ik de draad niet meer op pakken, ik moest niet meer denken aan zoete aardappel of pompoen, nog niet, die weeïge zoete smaak. Ik ben nog steeds erg geïnteresseerd in je nieuws brieven maar vind het moeilijk om weer op te pakken. Ik heb sinds ongeveer mijn 30e alle diëten gedaan die bestaan en ik zeg wel eens : als ik dat niet had gedaan was ik nu zeker 20 kilo lichter. Want na elke keer afvallen en dan toch weer aankomen zit er bij mij minstens 1 kilo meer aan. Daarna blijf ik wel redelijk stabiel in gewicht maar afvallen…. niéts. Zo dat ben ik even kwijt, niet dat jij daar iets aan kan doen of helpen.

    Vriendelijke groet

    Rijna Vlok

    Ps ik vind dat je heel erg goed bezig ben, ga vooral zo door

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *